Kikkererwtenmeel, ook bekend als gram meel, garbanzobonenmeel of besanmeel, is een veelzijdig en voedzaam meel gemaakt van gedroogde kikkererwten. Het wordt in veel culturen over de hele wereld gebruikt en heeft aan populariteit gewonnen als een glutenvrij alternatief voor tarwemeel. Besan heeft een licht nootachtige smaak en een fijne textuur, wat het ideaal maakt voor uiteenlopende culinaire toepassingen.
Advertentie: De pagina toont advertenties en bevat reclamelinks (affiliate-links). Bekijk onze adverteerders hier.
Dit meel is een vast onderdeel geworden in veel huishoudens, vooral onder degenen die een glutenvrij dieet volgen. Het staat niet alleen bekend om zijn vermogen om tarwemeel in veel recepten te vervangen, maar ook om zijn gezondheidsvoordelen. Het is rijk aan eiwitten, vezels en diverse essentiële vitaminen en mineralen, wat het een gezonde keuze maakt voor jou die je voeding wilt verbeteren.
Hoewel kikkererwtenmeel zijn wortels heeft in de Midden-Oosterse, Indiase en mediterrane keuken, kan het worden gebruikt voor alles van het bakken van brood en cake tot het maken van heerlijke pannenkoeken en krokante fritters.
Forventet læsetid: 7 minuten
Geschiedenis en oorsprong
De kikkererwt (Cicer arietinum) is een van de oudste gecultiveerde peulvruchten ter wereld en werd ongeveer 9.000-10.000 jaar geleden gedomesticeerd in de Vruchtbare Halve Maan. De traditie om de gedroogde kikkererwten tot meel te malen, ontstond al vroeg in India en het Midden-Oosten, waar besan eeuwenlang de ruggengraat is geweest van alles, van pakora’s tot zoete ladoo-balletjes.
Langs de Middellandse Zee kreeg het meel zijn eigen leven: in Nice werd het socca, in Ligurië farinata – dunne, gouden platte broden gebakken in gloeiend hete ovens. Tegenwoordig beleeft kikkererwtenmeel wereldwijd een renaissance als glutenvrij en eiwitrijk alternatief voor tarwemeel.
Voedingswaarde
Eiwit- en vezelgehalte
Kikkererwtenmeel is een uitstekende bron van zowel eiwitten als vezels. Met een eiwitgehalte van ongeveer 22 gram per 100 gram meel is het een fantastische plantaardige eiwitbron, wat het bijzonder aantrekkelijk maakt voor vegetariërs en veganisten. Het eiwit in kikkererwtenmeel helpt de lichaamsweefsels op te bouwen en te herstellen en ondersteunt spiergroei.
Daarnaast is kikkererwtenmeel rijk aan vezels, wat helpt om een gezonde spijsvertering te bevorderen en kan bijdragen aan het stabiliseren van de bloedsuikerspiegel. Het vezelgehalte maakt kikkererwtenmeel ook verzadigend, wat gunstig kan zijn voor wie zijn gewicht onder controle wil houden.
Vitamines en mineralen
Kikkererwtenmeel is een goede bron van verschillende belangrijke vitamines en mineralen, waaronder foliumzuur, ijzer, magnesium en zink. Foliumzuur is belangrijk voor DNA-synthese en celgroei, wat het bijzonder belangrijk maakt voor zwangere vrouwen. Het ijzergehalte helpt ijzertekortanemie te voorkomen, vooral bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.
Magnesium speelt een rol bij meer dan 300 enzymatische reacties in het lichaam, waaronder die betrokken zijn bij energieproductie en eiwitsynthese. Zink is essentieel voor de werking van het immuunsysteem en wondgenezing.
Gezondheidsvoordelen
Glutenvrij en lage glycemische index
Een van de grootste voordelen van kikkererwtenmeel is dat het van nature glutenvrij is, wat het een ideale keuze maakt voor mensen met coeliakie of glutenintolerantie. Daarnaast heeft kikkererwtenmeel een lage glycemische index (GI), wat betekent dat het minder invloed heeft op de bloedsuikerspiegel vergeleken met geraffineerde meelsoorten. Dit maakt het een goede keuze voor mensen met diabetes of voor wie een stabiele bloedsuikerspiegel wil behouden.
Rijk aan plantaardig eiwit
Kikkererwtenmeel is een waardevolle bron van plantaardig eiwit, wat het een uitstekend ingrediënt maakt voor vegetariërs en veganisten, evenals anderen die hun eiwitinname willen verhogen. Het hoge eiwitgehalte helpt je langer verzadigd te houden en ondersteunt spierherstel en -groei. Dit is vooral belangrijk voor mensen die fysiek actief zijn of spieren proberen op te bouwen.
Culinair gebruik
Vervanging bij bakken en koken
Kikkererwtenmeel kan gemakkelijk worden gebruikt als vervanging voor tarwemeel in veel recepten. Bij bakken kan het tot 25% van het gewone meel vervangen om een nootachtige smaak en een gezonder voedingsprofiel toe te voegen. Als het gaat om het binden van sauzen of stoofschotels, kan kikkererwtenmeel worden gebruikt als een glutenvrije binder.
Je kunt het ook gebruiken om glutenvrij gebak te maken, zoals brood, cake en koekjes. Omdat kikkererwtenmeel geen gluten bevat, kan het gebak echter een iets andere textuur hebben dan traditioneel gebak. Het wordt daarom aanbevolen om het te combineren met andere glutenvrije meelsoorten of een bindmiddel zoals xanthaangom toe te voegen om de gewenste consistentie te bereiken.
Traditionele gerechten en internationale keukens
Kikkererwtenmeel wordt gebruikt in veel traditionele gerechten uit verschillende culturen. In India is het een sleutelingrediënt in veel gerechten, zoals besan chilla, een soort kikkererwtenpannenkoek, en besan ladoo, een zoet snoepgoed gemaakt van geroosterde kikkererwten. In het Midden-Oosten en de mediterrane keuken wordt kikkererwtenmeel gebruikt om socca te maken, een platbrood-achtig gerecht dat vaak wordt geserveerd als voorgerecht of snack.
Het wordt ook gebruikt in de Italiaanse keuken, waar het bekendstaat als farina di ceci en wordt gebruikt om farinata te maken, een soort kikkererwtenpannenkoek die wordt geserveerd als voorgerecht of snack.
Kikkererwtenmeel recepten
Hartige recepten
Kikkererwtenplatbrood (socca)
Socca is een populair plat brood uit Nice in Frankrijk, gemaakt van kikkererwtenmeel, water, olijfolie en zout. Het heeft een krokante buitenkant en een zachte binnenkant. Socca wordt vaak warm geserveerd, rechtstreeks uit de oven, en kan alleen of met diverse toppings zoals kruiden, ui of kaas worden genoten.
Kikkererwtenmeelpannenkoeken (besan chilla)
Besan chilla is een Indiase versie van een pannenkoek, gemaakt met het meel en op smaak gebracht met kruiden en specerijen zoals kurkuma, koriander en chili. Deze pannenkoeken zijn niet alleen glutenvrij, maar ook zeer voedzaam, wat ze tot een uitstekend ontbijt of tussendoortje maakt.
Zoete recepten
Chocoladecake
Een chocoladecake met kikkererwtenmeel is een glutenvrij dessert dat geen concessies doet aan de smaak. Kikkererwtenmeel voegt een licht nootachtige smaak toe die goed samengaat met de chocolade. Deze cake is vochtig, rijk en perfect voor chocoladeliefhebbers die een gezondere versie van de klassieke chocoladecake willen.
Koekjes
Kikkererwtenmeel kan ook worden gebruikt om heerlijke, glutenvrije koekjes te maken. Deze koekjes hebben een licht nootachtige smaak en een heerlijke taaie textuur. Ze kunnen worden gemaakt met chocoladeschilfers, noten of gedroogd fruit voor extra smaak en textuur.
Glutenvrij bakken met kikkererwtenmeel
Als je glutenvrij bakt met dit meel, is het belangrijk om te onthouden dat het een iets andere consistentie kan hebben dan traditioneel tarwemeel. Het is daarom vaak nodig om het te combineren met andere glutenvrije meelsoorten zoals rijstmeel of amandelmeel om de gewenste textuur in je gebak te bereiken. Kikkererwtenmeel werkt goed in zowel zoet als hartig gebak en kan worden gebruikt om alles te maken, van brood en cake tot koekjes en taarten.
Kikkererwtenmeel in de Indiase keuken
Besan ladoo (zoete kikkererwtenmeelballetjes)
Besan ladoo is een populaire Indiase zoetigheid gemaakt van geroosterd kikkererwtenmeel, ghee, suiker en kardemom. Deze kleine balletjes zijn rijk, zoet en hebben een diepe smaak die afkomstig is van de geroosterde kikkererwten en ghee. Ze worden vaak gemaakt voor speciale gelegenheden en festivals.
Uipakora’s (fritters)
Uipakora’s zijn een klassieke Indiase snack gemaakt van uischijfjes die worden gedompeld in een kikkererwtenmeelbeslag en vervolgens gefrituurd tot ze goudbruin en krokant zijn. Deze fritters worden vaak geserveerd met chutney en zijn een populair straatvoedsel in India.
Zo maak je socca met kikkererwtenmeel
Totale tijd: 45 minuten
- Meng het beslag
Klop 150 g kikkererwtenmeel met 250 ml water, 2 el olijfolie en een flinke snuf zout tot een glad, dun beslag.
- Laat het beslag rusten
Laat het beslag 30 minuten op kamertemperatuur rusten, zodat het meel het vocht opneemt en de smaak zich ontwikkelt.
- Giet het beslag in de vorm
Giet het beslag in een ingevette vorm of op bakpapier in de airfryermand, in een dunne laag van ongeveer een halve centimeter.
- Bak je socca
Bak op 200 graden gedurende 8-12 minuten, tot het oppervlak goudbruin is en de randen krokant zijn.
- Garneer en serveer
Bestrooi met versgemalen peper en rozemarijn, snijd in stukken en serveer warm.
Waar kun je kikkererwtenmeel kopen?
Kikkererwtenmeel is verkrijgbaar in de meeste supermarkten, vooral in de afdelingen met glutenvrije producten of reformproducten. Het is ook te koop bij speciaalzaken die Midden-Oosterse, Indiase of mediterrane producten verkopen. Voor wie liever online winkelt, is kikkererwtenmeel ook verkrijgbaar op veel online marktplaatsen.
De prijs van kikkererwtenmeel kan variëren afhankelijk van het merk en de kwaliteit. Biologisch kan iets duurder zijn, maar velen vinden het de moeite waard om erin te investeren, vooral als ze het regelmatig gebruiken bij het koken. Als je boodschappen doet, is het een goed idee om de ingrediëntenlijst te controleren om er zeker van te zijn dat het alleen kikkererwten bevat en geen toevoegingen.
Bewaring
- Bewaar kikkererwtenmeel in een luchtdichte bak op een koele, droge plaats om de houdbaarheid te verlengen
- Correct bewaard blijft het meel doorgaans 6-12 maanden goed – in de koelkast of vriezer zelfs nog langer
- Kikkererwtenmeel neemt gemakkelijk vreemde geuren op, houd het daarom uit de buurt van sterk geurende producten zoals kruiden en koffie
Conclusie
Kikkererwtenmeel is een veelzijdig en voedzaam ingrediënt dat kan worden gebruikt in een breed scala aan recepten, van bakken tot het bereiden van traditionele gerechten uit verschillende culturen. De gezondheidsvoordelen, waaronder een hoog eiwit- en vezelgehalte, samen met de van nature glutenvrije status, maken het een uitstekende keuze voor wie zijn voeding wil verbeteren.
Of je nu een ervaren kok bent of nieuw in de keuken, kikkererwtenmeel kan een fantastische aanvulling zijn op je kookkunsten. Met zoveel toepassingen en recepten om uit te kiezen, zijn de mogelijkheden bijna eindeloos. Door met dit meel te experimenteren, kun je nieuwe smaakervaringen ontdekken en je favoriete gerechten op een gezonde manier verbeteren.
Probeer dit recept
Kikkererwtenmeel is uitstekend voor een krokante, glutenvrije panering – probeer het tarwemeel te vervangen door kikkererwtenmeel in het beslag voor onze Tempuragarnalen in de airfryer en krijg een nootachtig, goudbruin korstje.
Uitrusting en producten
Pakora’s, socca en andere kikkererwtenmeelfritters zijn dol op een zoetige, pittige dip. Vind hem in de shop: Yeo’s Sweet Chili Sauce 365 g.
Veelgestelde vragen
Kikkererwtenmeel is meel gemalen van gedroogde kikkererwten (Cicer arietinum). Het wordt ook wel besan, gram meel of garbanzomeel genoemd en heeft een licht nootachtige smaak.
Ja, kikkererwtenmeel is van nature glutenvrij en geschikt voor mensen met coeliakie – controleer echter altijd de verpakking op waarschuwingen voor kruisbesmetting.
Ongeveer 22 gram eiwit per 100 gram – aanzienlijk meer dan tarwemeel, wat het populair maakt onder vegetariërs en veganisten.
Gedeeltelijk. Bij bakken kan het tot ongeveer 25% van het tarwemeel vervangen, en als binder en panering werkt het op zichzelf. Voor puur glutenvrij gebak wordt het het beste gecombineerd met andere glutenvrije meelsoorten.
Besan is de Indiase naam voor kikkererwtenmeel, traditioneel gemalen van gespleten chana dal. Het wordt gebruikt in klassiekers zoals pakora’s, besan chilla en besan ladoo.
Feiten over kikkererwtenmeel
| Veld | Waarde |
|---|---|
| Grondstof | Kikkererwten (Cicer arietinum) |
| Andere namen | Besan, gram meel, garbanzomeel, farina di ceci |
| Calorieën | Ca. 380 kcal per 100 g |
| Eiwit | Ca. 22 g per 100 g |
| Vezels | Ca. 10 g per 100 g |
| Gluten | Nee – van nature glutenvrij |
| Glycemische index | Laag |
| Typische toepassingen | Socca, pakora’s, besan chilla, panering, binden, glutenvrij bakken |
| Bewaring | Luchtdicht, koel en droog – houdbaar 6-12 maanden |
