Stor ejendom i fensmark hvor dejligt mad kan nydes fra airfryer

Koolrabi

Koolrabi is een van de groenten waar ik altijd blij van word als ik ze in de zomer in de groenteafdeling zie liggen. Hij lijkt op een ronde knol met bladeren die naar de zijkanten uitsteken, maar wat je eet is geen wortel. Het is de opgezwollen stengel van de plant, die boven de grond groeit.

In het Deens heet hij glaskål, maar ook knudekål, glaskålrabi of kålrabi. Botanisch is koolrabi een cultuurvorm van Brassica oleracea (gongylodes-groep) uit de kruisbloemenfamilie – dezelfde soort als witte kool, bloemkool en broccoli. Het vlees is knapperig, sappig en mild, en dat maakt koolrabi tot een van de meest veelzijdige koolsoorten in de keuken.

Hier vind je de geschiedenis achter de naam, het verschil tussen koolrabi en koolraap, de voedingswaarde en mijn beste tips – van rauwkost tot knapperige frietjes uit de airfryer.

Geschatte leestijd: 6 minuten

Geschiedenis en oorsprong

Een cultuurvorm van kool

Koolrabi komt niet als wilde plant voor. Hij is gekweekt uit dezelfde soort die ons ook spruitjes, rode kool en boerenkool heeft gegeven. In botanische teksten staat hij ook als Brassica oleracea var. gongylodes – dat is dezelfde plant.

Het bijzondere aan precies deze koolsoort is dat de stengel vlak boven de grond opzwelt tot een ronde knol – en dat is het deel dat we eten. De bladeren zitten op lange stelen rechtstreeks op de knol, en dat geeft koolrabi zijn kenmerkende uiterlijk.

Koolrabi

Van de 16e eeuw tot Scandinavië

In Europa is koolrabi in geschreven bronnen terug te volgen tot het midden van de 16e eeuw. In Zweden wordt hij al sinds de 18e eeuw geteeld, en in het Deens is het woord knudekål bekend sinds 1786. De naam zegt eigenlijk alles: een kool met een knobbel aan de stengel.

Waarom heet koolrabi in het Deens glaskål?

De Deense naam glaskål (letterlijk ‘glaskool’) verwijst naar het witte, licht doorschijnende vlees. Snijd je een verse knol in dunne plakjes, dan zie je goed waar de naam vandaan komt.

De namen hebben trouwens al heel lang voor verwarring gezorgd. Koolrabi is niet hetzelfde als koolraap, maar de twee zijn al in de 19e eeuw door elkaar gehaald. Koolraap is een wortelgroente, terwijl koolrabi de stengel boven de grond is.

Smaak en aroma

Milde kool met een zoete ondertoon

Rauwe koolrabi smaakt mild en fris, met een lichte zoetheid en een subtiele koolsmaak. Zelf vind ik dat hij doet denken aan het binnenste, zoete deel van een broccolistronk, alleen sappiger. Hij is milder dan witte kool en daarom een goed beginpunt als je verder niet zo dol bent op kool.

De koolsmaak komt van zwavelhoudende plantenstoffen die typisch zijn voor de kruisbloemenfamilie. In koolrabi zijn ze zo subtiel dat ze zelden de overhand nemen in een gerecht.

Rauw knapperig, gegaard mals en zoet

Rauw is koolrabi knapperig en sappig, bijna als een appel als je erin bijt. Wanneer hij goed warm wordt, wordt hij mals en komt de zoetheid duidelijker naar voren. In de airfryer krijgen de randjes bovendien een licht gekarameliseerde, nootachtige smaak.

Lichtgroen of paars?

Je kunt koolrabi kopen in zowel lichtgroene als paarse soorten. De kleur zit in de schil en binnenin is het vlees bij beide licht, dus als de koolrabi geschild is, zie je geen verschil. Ik gebruik ze door elkaar.

Culinair gebruik

In de Nederlandse keuken

In de Nederlandse keuken wordt koolrabi vaak rauw gebruikt in salade en rauwkost. Ik snijd hem fijn en meng hem door een dressing van gerookte verse kaas of crème fraîche – eenvoudig en fris. Maar koolrabi kun je ook in soep verwerken, in een gratin bakken of koken en stampen, en hij past prima in stoofgerechten.

Internationaal

In Duitsland en Oostenrijk is Rahmkohlrabi een klassieker: koolrabi in een lichte roomsaus, geserveerd als bijgerecht. In Vietnam maakt men su hào xào – koolrabi in dunne reepjes die snel worden geroerbakt, zodat ze hun beet behouden.

Klassieke gerechten met koolrabi – bij ons en in de rest van de wereld:

  • Rauwkost: geraspte of fijngesneden koolrabi met gerookte verse kaas of crème fraîche.
  • Soep: gekookte koolrabi, het liefst gepureerd tot een romige soep.
  • Gratin: plakjes koolrabi, gebakken met room en kaas.
  • Puree: gekookte en gestampte koolrabi als bijgerecht.
  • Rahmkohlrabi: koolrabi in een lichte roomsaus.
  • Su hào xào: Vietnamees roerbakgerecht met koolrabi.
  • Frietjes en gebakken plakjes: knapperige staafjes en plakjes uit de airfryer.

In de airfryer

Hier heeft koolrabi me echt verrast. Schil de knol, snijd hem in even grote staafjes of plakjes en meng ze met een beetje olie, zout en kruiden. Leg ze in één laag en schud de mand tussendoor – zo krijg je goudgele randjes en een zachte, zoetige kern. Gerookt paprikapoeder, knoflook of geraspte parmezaan passen mooi bij de milde smaak.

Gezondheidsvoordelen

Weinig calorieën en veel water

Koolrabi is een lichte groente: 100 g rauwe koolrabi bevat 93 g water en levert slechts 23 kcal. Daarom is hij zo sappig en fris als je erin bijt.

Rijk aan vitamine C

Het meest opvallend is het gehalte aan vitamine C: 65 mg per 100 g. Vitamine C is gevoelig voor hitte, dus als je er zoveel mogelijk van wilt binnenkrijgen, is rauwe koolrabi in rauwkost een goede keuze.

Koolrabi is natuurlijk geen wondermiddel, maar het is een gemakkelijke manier om meer groenten, vezels en vitamine C binnen te krijgen – en bovendien smaakt hij lekker.

Voedingswaarde per 100 g rauwe koolrabi:

  • Energie: 98 kJ (23 kcal)
  • Water: 93 g
  • Eiwit: 1,7 g
  • Vet: 0,1 g
  • Koolhydraten: 3 g, waarvan suikers 2,9 g
  • Voedingsvezels: 2 g
  • Vitamine C: 65 mg
  • Folaat: 50 µg
  • Vitamine B6: 0,15 mg

Teelt

Grond en ruimte

Koolrabi is een dankbare kool om te telen, omdat hij snel groeit en niet veel ruimte inneemt. De planten worden tot 30 cm hoog en de knollen worden ca. 5-10 cm in diameter.

Groeiomstandigheden voor koolrabi:

  • Grond: kleihoudend, diep humusrijk en voedselrijk.
  • Kalk: een beetje dolomietkalk in het plantgat, zoals bij andere koolsoorten.
  • Afstand: ca. 20 cm tussen de planten en 50 cm tussen de rijen.
  • Zaaitijd: uiterlijk 1 juni.
  • Vruchtwisseling: kool hooguit eens per 5-6 jaar op dezelfde plek.
  • Water geven: gelijkmatig vochtig houden, zodat de knollen gestaag groeien.

Zo teel je koolrabi

Oogst de koolrabi als de knol nog jong is – dan is het vlees helemaal knapperig en sappig. Zo ga je stap voor stap te werk:

Totale tijd: 2-3 maanden

  1. Bereid de grond voor

    Kies een bed met kleihoudende, diep humusrijke en voedselrijke grond, waar de afgelopen 5-6 jaar geen kool heeft gestaan. Geef een beetje dolomietkalk in het plantgat.

  2. Voorkweken of zaaien

    Net als bij andere koolsoorten kun je de zaden rond 1 maart voorkweken, of rond 1 april in de kas. Koolrabi wordt uiterlijk 1 juni gezaaid.

  3. Geef de planten ruimte

    Plant uit of dun uit, zodat er ca. 20 cm tussen de planten en 50 cm tussen de rijen zit.

  4. Water geven en wieden

    Houd de grond gelijkmatig vochtig en het bed vrij van onkruid, zodat de knollen gestaag groeien.

  5. Oogst jonge knollen

    Oogst de koolrabi voordat de knol groter wordt dan ca. 8 cm in diameter. Snijd hem af bij de grond, vlak onder de knol.

Koolrabi infographic

Bewaren

In de koelkast

Koolrabi blijft het best in de koelkast. Snijd de bladeren eraf voordat je de knol in de groentelade legt – anders trekken de bladeren vocht uit de knol en wordt hij sneller zacht.

Mijn bewaartips:

  • Hele knol: zonder bladeren in de groentelade.
  • Geschild of gesneden: pak hem goed in en gebruik hem snel.
  • Invriezen: snijd in blokjes en blancheer ze eerst kort – ingevroren koolrabi is het best in soepen en stoofgerechten.

Gebruik de bladeren

De bladeren zijn trouwens eetbaar. Ik gebruik de jonge bladeren als spinazie – gehakt in een stoofgerecht of even in de pan geroerd met een beetje knoflook. Gebruik ze snel, want ze blijven niet zo lang goed als de knol.

Zo kies je een goede koolrabi

Kies een stevige, zware knol met een gladde schil zonder scheuren en met verse bladeren. De kleinere knollen zijn meestal het meest mals, terwijl hele grote knollen houtig kunnen zijn.

Probeer dit recept

Koolrabi bestaat voor het grootste deel uit water, dus staafjes koolrabi worden niet helemaal zo knapperig als aardappelen als je ze zonder coating bakt. De oplossing is een gekruide korst, precies zoals in ons recept voor Gecoate frietjes uit de airfryer – knapperige, gekruide korst zonder friteuse. Ik snijd koolrabi in staafjes in plaats van aardappelen en geef ze dezelfde korst – dan worden ze knapperig aan de buitenkant en sappig vanbinnen. Vergeet niet de koolrabi eerst grondig te schillen.

Veelgestelde vragen

Waarom heet koolrabi in het Deens glaskål?

De Deense naam verwijst naar het witte, licht doorschijnende vlees, dat een bijna glasachtige glans heeft. De groente heet in het Deens ook knudekål, glaskålrabi en kålrabi.

Is koolrabi hetzelfde als koolraap?

Nee. Koolrabi is de opgezwollen stengel van een cultuurvorm van Brassica oleracea en groeit boven de grond. Koolraap is een heel andere groente, een wortelgroente. De twee zijn al in de 19e eeuw met elkaar verward.

Moet koolrabi geschild worden?

Ja. De schil is taai en draderig, vooral onderaan de knol, dus schil hem grondig met een mes of een dunschiller. Het vlees binnenin is knapperig en mild.

Kun je koolrabi rauw eten?

Ja, rauwe koolrabi is knapperig en sappig en ideaal voor rauwkost en salades. Probeer hem geraspt of in dunne plakjes met een dressing van gerookte verse kaas of crème fraîche.

Hoe maak je koolrabi in de airfryer?

Schil de koolrabi, snijd hem in even dikke staafjes of plakjes en meng ze met een beetje olie, zout en kruiden. Bak ze in één laag in de mand en schud de mand tussendoor, tot de randjes goudgeel zijn en het vlees zacht is.

Feiten over koolrabi

KenmerkWaarde
Nederlandse naamKoolrabi
Andere namenIn het Deens: glaskål, knudekål, glaskålrabi en kålrabi
Latijnse naamBrassica oleracea, gongylodes-groep (B. oleracea var. gongylodes)
FamilieKruisbloemenfamilie (Brassicaceae)
PlantentypeKoolgroente; je eet de opgezwollen stengel
SoortenLichtgroene en paarse
HoogteTot 30 cm
GrondKleihoudend, diep humusrijk en voedselrijk
Zaaien/plantenUiterlijk 1 juni; ca. 20 cm tussen de planten, 50 cm tussen de rijen
OogstVoordat de knol groter wordt dan ca. 8 cm in diameter
Seizoen in Nederland en BelgiëZomer en herfst
Calorieën per 100 g23 kcal (98 kJ), rauw
SmaakMild en licht zoetig met een subtiele koolsmaak
Culinair gebruikRauwkost, soep, gratin, puree, gebakken plakjes en frietjes
BewarenIn de koelkast, met de bladeren eraf gesneden

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Close
Close